Quen pode impugnar un testamento?
– Quen ostente un interese lexítimo na declaración de nulidade ou ineficacia (quen puidese obter un beneficio como consecuencia da declaración de nulidade ao recoñecérselle unha expectativa sucesoria por ter a condición de herdeiro por disposición da lei, a falta dunha disposición testamentaria válida).
– Este dereito é transmisible aos herdeiros das persoas lexitimadas e recoñécese tamén a calquera herdeiro da comunidade mentres esta permaneza indivisa.
Por que causas pode impugnarse un testamento?
Causas de nulidade do testamento:
a. Falta de capacidade do testador (falta de capacidade para testar, arts. 663 e 688.1 CC). Será nulo o testamento outorgado por quen non se atope no seu cabal xuízo no momento do outorgamento, o menor de catorce anos (ou menor de idade se se trata de testamento ológrafo); e o testamento pechado outorgado por unha persoa cega ou por quen non saiba ou non poida ler, así como o outorgado por unha persoa xordomuda que non saiba ler nin escribir.
O cabal xuízo. A capacidade goza dunha forte presunción iuris tantum de validez que só pode destruírse mediante unha proba completa en contrario, correspondendo a carga da proba a quen sosteña a existencia da devandita incapacidade.
b. Será nulo o testamento outorgado con violencia, dolo ou fraude (art. 673 CC).
Violencia: Debe entenderse non só a vis física ou forza irresistible, senón tamén a vis psíquica, intimidatoria ou violencia moral [STS 2/02/1934]. A violencia debe ser, en todo caso, grave, inxustificada e, do mesmo xeito que o dolo, debidamente probada.
c. Erro, como vicio da vontade.
d. Inobservancia das formalidades ou solemnidades legais.
Cal é o prazo para impugnar un testamento?
O artigo 1301 do Código Civil establece que a acción de nulidade só durará catro anos.
– Sentenza 492/2019 do Tribunal Supremo, Sala do Civil, de data 25/09/2019, nº de recurso: 378/2017:
“(…) han de ser los herederos designados quienes prueben la certeza de la causa invocada para la desheredación, lo que resulta imposible o de muy difícil logro si se sujeta el ejercicio de la acción a un plazo de prescripción tan amplio como el general de quince años de las acciones personales (aunque ahora se haya visto reducido a cinco años por la reciente reforma del artículo 1964 CC ) dado el trascurso del tiempo entre la fecha en que ocurrieron los hechos en que se funda y la discusión posible sobre su realidad, máxime -insiste la sentencia recurrida- al haber incluido el TS (sentencia de 3 de junio de 2014 ) dentro de las causas contempladas, el maltrato psicológico, «causas legales que por sus características deben ser combatidas en el breve lapso de tiempo propio de las acciones anulatorias para permitir la adecuada contradicción y defensa de los demandados que sostienen la validez del testamento y por elementales principios de seguridad jurídica».
En consecuencia, non pode considerarse infrinxido o artigo 1301 CC polo feito de estenderse ao presente suposto o prazo de catro anos propio das accións de anulabilidade, polo que o motivo debe ser desestimado, declarando como doutrina xurisprudencial que a acción para impugnar unha desherdación que se considere inxusta está suxeita ao prazo de catro anos desde que se abre a sucesión e pode coñecerse o contido do testamento.



